Home

Zoals Lukas Daalder in zijn column van deze week aangeeft is er al enige tijd aandacht voor Secular Stagnation of wat vrij vertaald Langdurige Stagnatie wordt noemt. Het voorgeschotelde langdurige stagnatie verhaal klopt echter niet.

Economen (waaronder Summers, Gorden, Krugman, Reinhart en Rogoff) die dit thema aanwakkeren verkeren in een “groupthink”. Zij kijken alleen naar hun model waarin lage rentes economieën zouden moeten aanwakkeren. Bij hen kan een daling van de rente zonder de daarop volgende boom alleen komen omdat men te veel spaart en niet genoeg investeert. Voor deze stagnatie geven ze redenen; vergrijzing, inkomensongelijkheid en risico aversie. Voor al deze redenen hebben ze steeds hetzelfde onjuiste antwoord: “de overheid moet meer investeren”.

Hierbij missen zij een belangrijk dynamiek die Marcel de Boer al eerder onder de aandacht heeft gebracht. Het is niet de rentestand die investeringen aanjaagt, maar het investeringsklimaat.

De langdurige stagnatie komt door een verslechterd investeringsklimaat. Dit slechte investeringsklimaat is het directe resultaat van hogere lasten en onnodige regelgeving. Meer overheidsuitgaven maakt dit klimaat niet beter, maar waarschijnlijk slechter.

Een lage rente kan overheden ademruimte geven om hervormingen door te duwen die het investeringsklimaat zouden verbeteren zoals arbeidsmarket hervormingen en het snijden in de bureaucratie. Dit gebeurt echter niet. De uitgaven en de regels van Europese overheden groeien juist en Den Haag besteedt in Nederland al 50% van het BBP.

Bedrijvigheid creëert banen. Bedrijvigheid floreert in een investeringsklimaat waarin prijzen het juisten signaal geven van vraag en aanbod.  Met verkeerde signalen ligt de volgende crash op de loer. Bedrijfsleiders zullen wellicht geld lenen om aandelen terug te kopen, EPS een boost te geven en individuelen bonussen te verhogen. De volgende CEO mag het probleem dan oplossen zodra de monetaire heroïne rush ophoudt.

2014-08-20 22.09.09

Het is de vraag of men wel kan afkicken of dat we inderdaad in een langdurige monetaire verslaving wegijlen. Ik zie de Secular Stagnation eerder als een verslaving waarbij overheden zowel de dealers als de junkies zijn.

Advertisements

One thought on “Het Langdurige Stagnatie verhaal klopt niet

  1. Pingback: Europa heeft minder tijd nodig | Het Kladblad

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s